RSS icon Bullet (black)
  • IXA taldeak 25 urte bete ditu

    Posted on 10 azaroa, 2013 No comments

    ixa

    IXA, ordenagailuak euskalduntzeko lana egiten duen talde bat da.

    Gaur egun, ordenagailua piztu eta sarean euskaraz nabigatzeko aukera zabala dago, baina orain dela 25 urte egoera oso desberdina zen. Orduan, gaur egun bezala, teknologian ingelesa zen nagusi, baina beste hizkuntza komunitateak hasiak ziren itzulpen eta egokitzapen lanak egiten.

    Euskararen kasuan, IXA Taldea izenarekin elkartu ziren informatikari batzuk hasi ziren. Euskal Herriko Unibertsitateko ikerketa talde bat dira; hasiera batean ingeniari informatikoz osatua zegoen, baina gaur egun hainbat hizkuntzalarik ere jarduten dute. Hizkuntza ingeniaritza arloan euskara lantzeak bereizten ditu.

    Ordenagailuak idatzizko hizkuntzaren ulermen eta prozesaketan hobetu eta sakontzeko ikertzen dute. 25 urte hauetan, hainbat enpresa eta erakunderekin aritu dira elkarlanean, besteak beste, UEU, Euskaltzaindia, Elhuyar edo BERRIA, eta aplikazio, tresna eta baliabide desberdinak sortu dituzte. Haien ustez, garaiz hasi ziren lanean, horregatik gaur egungo egoera ona da.

    Xuxen zuzentzaile ortografikoa izan zen lehengotariko aplikazioa, itzaultzeko eta zuzentzeko balio duena. Gero,  informatika eta teknologiaren garapen izugarriari erantzutea izan da gakoa. Horrela, Twitter, Facebook eta bestelako programak euskaratzea eta euskaraz erabiltzea posible da gaur egun. Horretarako sortu dituzten baliabide desberdinetatik hiru nabarmentzen dira: Euskararen Datu Base Lexikala (EDBL), euskararen informazio funtsezkoena gordetzen duen datu-base erraldoia; EuskalWordNet, hitzen adierak lantzen dituen datu-base semantikoa; eta EPEC korpusa, euskararen testu bilduma etiketatua.

  • Behin eta berriro erabiltzen ditugun hitz batzuen jatorria

    Posted on 10 azaroa, 2013 No comments

    Rita Mae Brown, Estatu Batuetako antzerkigile batek, hizkuntzei buruz hurrengoa esan zuen: “Hizkuntzak kulturen errepide mapak dira, kultura horretako jendea nondik datorren eta nora doan esaten digute”
    Aipu hori burura datorkigu Europako mapa etimologiko honi erreparatzen diogunean, non askotan erabiltzen ditugun hitz arrunt batzuen jatorria ikus daiteke.

    “Eliza” hitzak Antzinako Greaziako influentzia daukala ikusten da.

    “Eliza” hitzak Antzinako Greaziako influentzia daukala ikusten da.

    Gainerako mapak hurrengo link-an klikatuz ikus daitezke: http://www.businessinsider.com/european-maps-showing-origins-of-common-words-2013-11

  • 250 mota desberdinetako sagarrak ematen dituen zuhaitza

    Posted on 4 azaroa, 2013 No comments

    Ingalaterran, West Sussexeko Chichesterretik hurbil dagoen Chindhameko auzokide baten,  Paul Barnett, ogibidetzat lorezaina denaren, etxearen atzeko lorategian aurki daiteke zuhaitz miresgarri hau. 24 urtez ibili da pixkanaka-pixkanaka  txertaketak eginez sagarrondo bakar hau hazi arte.

    article-2437247-185ED23E00000578-30_964x642

    Halako lorpena burutzera zerk bultzatu zuen galdetzerakoan honako erantzuna eman zuen:

    ʽʽEgia esan, dena toki faltagatik hasi zen, lorategian ez geneukan nahi nituen sagarrondo mota guztietako zuhaitzak landatzeko lekurik.ʼʼ

    magicappletree27

    Bitxikeria bezala, hazten diren sagarren artean, barietate nahiko arraro batzuk aurki daitezke, hala nola, Withington Fillbasket (lehenengo aldiz 1883. urtean agertu zena) eta Eadi’s Magnum (lehenengo aldiz 1908. urtean agerturikoa).

    magicappletree01

  • LEHENENGO DERBIA SAN MAMESEN KAUSA SOLIDARIO BATEN ALDE

    Posted on 4 azaroa, 2013 No comments

    ATHLETIC ETA REAL-EKO BETERANOAK LARUNBAT HONETAN JOKATU DUTE LEHENENGO DERBIA SAN MAMESEN, KAUSA SOLIDARIO BATEK BILDUAK

    Larunbat honetan, kirola eta solidaritatea batu egin ziren Bilbon, gaixotasun arraroak pairatzen dituztenei lagunteko. Jazoera honetan, Athletic eta Real Soziedadeko beteranoak jokatu ziren San Mamesen. Partidiua arratsaldeko 16:00etan jokatu zen, eta Athletic-ek irabazi zuen 5-3.

    Ekintzak 20.000 lagun inguru batu zituen, eta haiei esker dildutako diru guztia Asociación de Sindrome de Angleman eta Federacion Española de Enfermedades Raras y Caritas elkarteei haien gaixotasunen ikerketan lagunzeko erabili zen.

  • “MARTUTENE”, Euskadi Literatura saria

    Posted on 4 azaroa, 2013 No comments

    Ramon Saizarbitoriak  2013ko Euskadi literatura saria jaso du, Martutene lanagatik, euskarazko literatura modalitatean. Ramiro Pinillak, aldiz, gaztelaniazko literatura saria, eta Elena Odriozolak, literatura lanaren ilustrazioarena. Itzulpengintza alorreko saria, berriz, Iñaki Mendiguren eta Sarah J. Turtle bikoteak irabazi du, Tom Sawyer-en abenturak lanagatik.

    Epaimahaiak Ramon Saizarbitoriaren Martutene lana goraipatu du, haren eleberri onena eta intimoena delakoan eta haien ustez, Euskal literaturaren lan klabea delako. Afektibotasuna, gizartea eta literatura dira, haien arabera, lan handi honen hiru ardatzak. Martutene eleberriak, Ramon Saizarbitoria idazleak 2012 urtean plazaratu zuen euskarazko eleberri luzea da, bi bikoteen baitako harremanak kontatzen dituena, atzerritar neska gazte bat tarteko. Bikote-harremanak kontatzeaz gainera, beste hainbat arlo jorratzen dituen eleberria da: idazlearen lana, medikuntza eta osasungintza eta Euskal Herriko gatazka besteak beste. Donostian girotuta dago, Martin eta beste zenbait pertsonaia Martutene auzoko villa batean kokaturik. Martutene eleberrian  Max Frischen Montauk eleberria erreferentzia nagusia da: atzerritar neskaren izena Lynn da, Frischen liburuko pertsonaia nagusia bezalaxe eta Montauk liburua bera Martutene eleberriaren hari nagusietako bat dela esan daiteke. Bederatzi urtez lanean eman zituen Ramon Saizarbitoriak eleberria osatzen,  Kandinskyren tradizioa 2003 urtean plazaratu ondoren eta egundaino idatzi duen lan luzeena da.

    Ramiro Pinilla, Aquella edad inolvidable eleberriagatik saritu dute. Epaimahaiak  “Gaztaroa, fideltasuna, arrakasta eta porrota ardatz dituen eleberri zoragarria” bezala definitu dute . Gainera, lanaren “elementu autobiografikoak” goraipatu dituzte eta Pinillaren lanik “hunkigarriena” dela azaldu dute.

    Pinillak zein Saizarbitoriak Eusko Jaurlaritzak ematen dituen sarietako palmaresean errepikatu dute. Pinillak 2005ean jaso zuen Verdes valles, colinas rojas lan entzutetsuagatik, eta Saizarbitoriak 2001ean eskuratu zuen, Gorde nazazu lurpean eleberriagatik.

    Epaimahaiaren ustez, Tom Sawyer-en abenturak lanari dagokionez, euskal itzulpengintzak gaur egun lortu duen mailaren adibide egoki-egokia da. Gainera, Mendigurenek eta Turtlek sortzen duten “tandema” goraipatu dute.

    Elena Odriozolaren kasuan (literatura lanaren ilustrazioa), haren teknika berritzailea saritu dute: elkarren gainean jarritako paper moztuen teknikari esker, argi-itzal sotilez betetako istorio bat kontatzen du Elena Odriozolak, baina, aldi berean, “kontakizun intimista eta pertsonal honetan barneratzen uzten diguten kolore ere badira argi-itzalok”, azaldu dute.

  • Berdinen arteko tutoria programa

    Posted on 1 azaroa, 2013 No comments

    Pasa den asteartean, urriaren 29an, laugarren mailako ikasleek filologiako ikasle berriak batu gintuzten letren fakultateko areto nagusian. Batez ere kredituei buruz aritu zitzaizkigun, baina baita irakasgaiei eta irakasleei buruzko aholkuak ere eman zizkiguten.

    Egia esan, kredituen kontua nahiko aldatu da azken urteotan. Orain dagoen Bolonia planarekin kredituak lortzea zailagoa da, jada ez dituzte krediturik ematen EGA edo First hizkuntza-titulazioengatik; edo musika ikasketak izateagatik. Halaere, ez da ezinezko, eta euren gomendioa da kredituak lortzen joan gaitezen. Kredituak lor daitezke kirol txapelketetan, eskia, zenbait ikastaro eta ekintza zehatz batzuk eginez gero. Informazio hori guztia eman ziguten, eta badaezpada ere, ehu-ko webgunean informazio hori eskuragai dago: http://www.kirolak-araba.ehu.es/p215-home/es/  ;  eta informazio gehiago nahi izanez gero, letren fakultatean horretaz guztietaz arduratzen den emakume bat dago.

    Kredituei buruzko guztia azaldu ondoren, erasmusari buruzko hainbat gauza esan zizkiguten. Normalean, erasmusa egin nahi duten guztiek lortu egiten dute, ez ordea nahi duten tokira. Gure kasuan, ingeles filologodunon kasuan, 3. eta 4. mailan joan gaitezke. Notaren arabera egiten denez, nota altuena duenak aukeratuko du lehenengo. Erasmusean joateko eskaria urte bateko aurrerapenarekin egin behar da, eta abenduan eskatu behar denez, kontuan hartzen diren notak hauek dira: 3. mailan 1. kurtsoko notak eta 4. mailan 2. kurtsoko notak.

    Tutoretza bilera hauek oso ondo daude eta oso lagungarriak suerta dakizkiguke. Askotan zail daukagu gure zalantzak argitzea ez baitakigu nora jo behar dugun, eta horrelako tutoretzek edozein ezbai argitzeko aukera ematen digute. Tutoretzak bi hilabetetik behi egiten dira, halaere, ziurrenik emailez edo ahoz abisatutko gaituzte

  • “EZ, EZ, EZ, LOMCE-RI EZ!”

    Posted on 27 urria, 2013 No comments

    Ikasle sindikatuek urriaren 22, 23 eta 24rako deitutako greba orokorra arrakasta handia izan du Euskal Herri osoan. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako, Batxilergoko , Unibertsitateetako eta FP-etako milaka ikasle manifestatu dira LOMCE edo Wert legearen aurka. Ostegunean, goizeko 10 etan Gasteizeko Letra Fakultatean ikasle asanblea bat egon ondoren, milaka Gasteiztar Bilbao plazan bildu ziren manifestazio deialdirako.  Bilbon, Donostian eta Iruñean ere manifestatu ziren ikasle eta irakasleak. Greba honen helburua onartu berria den LOMCE legea atzera botatzea da. Lege hau PP-agatik soilik izan da onartua, beste alderdi guztiek aurkako botoa eman dutelarik. Lege klasista, sexista ,partidista, eta hezkuntzaren aurakotzat jotzen da. Lege honek suposatuko dituen aldaketen artean eztabaidagarrienak diren gaiak hurrengoak dira:
    Rebalidak: Selektibitatearekin bukatu eta honen ordez, ziklo bakoitzaren bukaeran azterketa bat egin beharko da. DBH eta Batxilergoa bukatzerakoan egindako proba hori ez gainditzekotan ikasleek ezin izando dute bide horretik ikasten jarraitu.
    Erlijioa: Herritartasunerako Hezkuntzaren ordez, Erlijioa edo Baloreak izeneko ikasgaiaren artean aukeratu beharko da eta biak kontuan hartuko dira bastazbestekoak egiterako orduan.
    Gaztelerarem garrantzia: gaztelerari garrantzia handiago emango zaio, horrela hizkuntz koofizialei indarra kenduz.
    Optatibak: ikasleek DBHko 3. mailan aukeratu beharko dute haien bidea, zientziazkoa edo letrazkoa.
    Sexu bereizketa: ikasleak sexuagatik bereizten dituzten ikastetxekin kontzertuak izan.
    Pasadan asteko greba eta manifestazioen arrakasta ondoren argi dago zein den Euskal Herritar gehienon helburua: LOMCE-rekin bukatzea!
    lomceri ez

  • Askatasunaren ikur gisa ikurrina aldarrikatu dute Iruñean ehunka lagunek

    Posted on 27 urria, 2013 No comments

    Iruñean manifestazio bat egin dute San Ferminen ikurrinarekin gertatutakoaren alde. Nafarroako Gobernuaren egoitzan hasi, eta katedral ondoko San Jose plazan amaitu zen. Aurretik, Nafarroako bandera gorria zeramaten, eta, atzetik, dantzariek ikurrin erraldoi bat zeramaten, eta, ondoren, ehunka herritar zihoazen. Amaieran, Ibai Morenok, 2010eko sanferminetako txupinazoan izandako istiluengatik auzipetu duten gazteetako batek, adierazpen bat irakurri zuen.

    Hasteko, gogorarazi zuen aurreko astean sei lagun atxilotu zituztela aurtengo uztailean Udaletxe plazan ikurrin erraldoi bat eskegitzeagatik. «Iruñean dugun erabateko salbuespen egoera azaleratzen du». Haren ustez, atxiloketa horiek argi uzten dute uztailaren 6ko «ekintza aldarrikatzaile eta baketsuak» kriminalizatzeko erabiliak direla eta Nafarroako egungo agintarien beste eskandalu batzuk estaltzeko ere balio dutela. Era berean, Morenok azaldu zuenez, 2010eko txupinazoan udaltzainak ikurrinaren aurka oldartu baziren ere beste zazpi gazte auzipetuta daude eta guztira 33 eta 160 urte arteko zigorra eskatzen zaie. Gertaerokin askatasuna bera jokoan dagoela uste dute, eta azaroaren 9an egingo den manifestazioan parte hartzera deitu dute.

    IRUÑA

  • Amaren eskuak filma

    Posted on 27 urria, 2013 1 comment

    AMAREN ESKUAK

    Amaren eskuak pelikula Donostiako Zinemaldian aurkeztu zen irailaren 24an, euskara hutsean egindako filma. Mireia Gabilondok zuzendu du, eta Karmele Jaioren izenburu bereko eleberrian oinarritua dago. “Baleuko” ren ekoizpena da, Durangon kokatutako ekoiztetxe bat. Istoriaren protagonista Nerea da, bizitza familiarra eta profesionala uztartu nahian dagoen ama bat. Egunkari batean egiten du lan. Egun batetik bestera, bere bizitza desorekatu egingo da, bere ama, memoria galtzen hasia dagoela, ospitalera eramaten dutenean.

    Film luze honekin gaur egungo belaunaldiaren bizipenak islatu nahi izan dira. Konpondu gabeko arazoez ari zaigu. Gai asko lantzen dira: sentiberatasunaren balioa, asetzen ez gaituen lanez betetako bizitza, inkomunikazioa, errudun sentitzea, etab. Oro har, errutinatik irtetzen garenean, dena txarrera doala eta bizitza aldatzgora jartzen zaigu.

    Azken urteotan, zinemaldiak bertako filmek presentzia areagotzen saiatu da, bertako produkzioa indartzeko eta erakustera emateko. Zinemaldian harrera beroa izan zuen Amaren eskuak filmak, nahiz eta ez zuen saririk irabazi. Gabilondok adierazi zuenez, zinema aretoetara jende asko hurbiltzea gustatuko litzaioke, baina irudipena du Zinemaldia bezalako jaialdietara jende ugari hurbildu arren, jada ez dagoela zinemara joateko ohiturarik. Euskal zinemaren kasua azpimarratu du gainera, hemen batez ere izugarrizko pena dela hori, bertan egiten diren filmek ibilbide txikia dutelako eta jendea ez badoa lehenbailehen nahi duen hori ikustera, agian horretarako aukera galtzen duelako.

    amaren eskuak